Programma-overstijgende informatie

Algemene dekkingsmiddelen

Algemene dekkingsmiddelen

Financiële afwijkingen

Bedragen € 1.000

Afwijkingen algemene dekkingsmiddelen

Bedrag

v/n

Deelnemingen

-125

n

Budget I&A

-170

n

Materieel

-180

n

Contributies stelpost Loon en Prijscompensatie

120

v

Vrijval Loon en Prijscompensatie

500

v

Amendement belastingverordening 2026 (forensenbelasting)

45

v

Overschrijding Personeelsbegroting

-2.700

n

Kapitaallasten

280

v

Totaal

-2.230

n

Deelnemingen (nadeel € 125.000)
Jaarlijks ontvangen wij dividend van de BNG. Hiervoor hebben wij een bedrag geraamd van € 277.000. Het werkelijke dividend heeft € 152.000 bedragen. Een nadeel derhalve van € 125.000.

Budget I&A (nadeel € 170.000)
Voor 2026 is een prognose gemaakt van de verwachte kosten. In de voorjaarsrapportage is de uitkomst van deze prognose meegenomen. De werkelijke kosten vallen hoger uit dan in de voorjaarsrapportage was voorzien. Hierdoor ontstaat een aanvullend nadeel van € 170.000.

Materieel (nadeel € 180.000)
De stijgende brandstofkosten zorgen voor een budgetoverschrijding van € 180.000.

Contributies (Programma 1 / stelpost Loon prijs) (voordeel € 120.000)
Zoals gerapporteerd in de toelichting bij de afwijking binnen programma 1 verrekenen wij deze kosten vanuit de stelpost loon en prijscompensatie.

Vrijval loon en prijscompensatie (voordeel € 500.000)
De hoogte van de loon- en prijscompensatie is gebaseerd op percentages van het Centraal PlanBureau die bij de circulaire wordt verstrekt. In voorgaande circulaires werd er door hoge inflatie meer geld gereserveerd voor het opvangen van de te verwachten extra kosten. Doordat de inflatie stijging afneemt, nemen ook de te verwachten extra kosten af. Dit maakt dat we een deel van de reservering vrij kunnen laten vallen ten gunste van het financieel meerjarenperspectief.

Amendement belastingverordening (voordeel €45.000)
In de raadsvergadering van 17 december 2025 heeft de raad bij de vaststelling van de belastingverordening 2026 een amendement betreffende forensenbelasting aangenomen. Dit leidt tot een structurele verhoging van de begrote inkomsten forensenbelasting met € 45.000. Deze is bij de Perspectiefnota 2027 meegenomen. In deze najaarsrapportage nemen wij de verwerking mee voor 2026.

Overschrijding personeelsbegroting (nadeel € 2.700.000)
In 2026 is sprake van hogere kosten voor personele inzet dan waarop de begroting is gebaseerd. De toegestane formatie bedraagt 567,6 fte, terwijl de organisatie momenteel 562,7 fte intern heeft bezet. De organisatie draait feitelijk op een grotere personele inzet dan de toegestane formatie, inclusief de inzet van seizoenskrachten binnen de buitendienst. Een deel van de inhuur wordt gedekt vanuit projectgelden, legesinkomsten en andere specifieke budgetten. Deze dekking is echter niet langer voldoende om de volledige inzet te financieren. Tegelijkertijd neemt de financiële ruimte binnen de loonsom af als gevolg van de aanhoudende arbeidsmarktkrapte. De kostenoverschrijding bedraagt hierdoor circa 5% van de totale personeelsbegroting.

Oorzaken van de kostenstijging
De hogere personele inzet is niet uitsluitend het gevolg van inhuur op langere openstaande vacatures, vervanging op (vaak langdurig) verzuim of stijgende tarieven. De belangrijkste oorzaak is dat de organisatie de afgelopen jaren extra capaciteit heeft ingezet om de dienstverlening aan inwoners en ondernemers, de uitvoering van wettelijke taken, maatschappelijke opgaven en het gewenste kwaliteitsniveau van De Fryske Marren op peil te houden. Daarbij zijn de werkzaamheden en opgaven sneller gegroeid dan de beschikbare formatie en financiële ruimte. Om wettelijke termijnen te blijven halen en de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen, is op verschillende plekken aanvullende capaciteit ingezet. Tegelijkertijd zijn vacatures door de arbeidsmarktkrapte moeilijker en langzamer in te vullen, heeft verzuim vaker een langdurig karakter, neemt de beschikbare ruimte binnen de loonsom af en zijn de tarieven voor externe inhuur gestegen. Ook vraagt de toenemende complexiteit van werkzaamheden vaker om specialistische kennis en ervaring. Per saldo is hierdoor een situatie ontstaan waarbij structureel meer capaciteit wordt ingezet dan binnen de oorspronkelijke begrotingsuitgangspunten was voorzien.

Beheersmaatregelen
Om de ontwikkeling van de personeels- en inhuurkosten beheersbaar te maken, wordt de inzet van externe capaciteit nadrukkelijker gestuurd. Alle lopende en nieuwe inhuuropdrachten worden opnieuw beoordeeld op noodzaak, prioriteit en financiële dekking, waarbij specifiek wordt gekeken naar de mogelijkheden van financiering vanuit projectmiddelen, leges en andere beschikbare budgetten. Daarnaast wordt inzichtelijk gemaakt welke dienstverlening, prestaties en wettelijke taken met de beschikbare formatie kunnen worden uitgevoerd. Daarbij wordt ook in beeld gebracht welke gevolgen het beperken van externe inhuur heeft voor wettelijke termijnen, werkvoorraden, bedrijfscontinuïteit, dienstverlening en bestuurlijke ambities. Hiermee ontstaat een expliciet afwegingskader voor toekomstige keuzes over capaciteit, prioritering en middelen.
Tegelijkertijd wordt ingezet op het versterken van de arbeidsmarktstrategie, zodat vacatures sneller en duurzamer kunnen worden ingevuld en de afhankelijkheid van externe inhuur afneemt. Ook wordt de monitoring op inhuur, loonsom, formatie en bezetting verder aangescherpt, zodat ontwikkelingen eerder zichtbaar worden en tijdiger kan worden bijgestuurd.

Hierbij geldt dat het terugdringen van externe inhuur niet zonder gevolgen is. Wanneer de beschikbare capaciteit afneemt zonder dat werkzaamheden of ambities worden verminderd, leidt dit naar verwachting tot langere doorlooptijden, oplopende werkvoorraden en een hogere druk op de dienstverlening. Daarom zal steeds explicieter de afweging moeten worden gemaakt tussen beschikbare capaciteit, gewenste en uitvoerbare dienstverlening, wettelijke opgaven en bestuurlijke ambities.

Kapitaallasten (voordeel € 280.000)
Recent is de financiële verordening aangepast. We schrijven nu niet meer af op investeringen die nog niet volledig zijn afgerond. Deze aanpassing was nodig op grond van de BBV. In de begroting 2026 was hier nog geen rekening mee gehouden.
Daarnaast is het rentebudget verlaagd. Het rentevoordeel wordt grotendeels doorberekend aan de programma's

Deze pagina is gebouwd op 11/16/2026 15:20:32 met de export van 11/16/2026 15:17:15