Programma's

Programma 4. Leefbaarheid en onderwijs

4.2 Voorzieningen

Doelstelling:

Vitale dorpsgemeenschappen, waar inwoners naar elkaar omkijken en initiatieven nemen om de leefbaarheid in stand te houden dan wel te verbeteren.

Dorpen en dorpshuizen
Het college heeft begin juli een nieuwe regioverdeling voor de contactwethouders vastgesteld. Het aantal wisselingen hebben we ten opzichte van de periode 2022-2026 zo beperkt mogelijk gehouden. Zoals afgesproken in de nota ‘Koarte lyntsjes’ vinden er in het najaar weer overleggen plaats tussen besturen van plaatselijk belang, contactwethouders en dorpencoördinatoren.
De subsidieregeling Activiteiten Dorps- en Buurthuizen is vanaf 1 juli opengesteld. Tot 1 oktober konden besturen van dorps- en buurthuizen én plaatselijke belangen in kernen zonder dorpshuis een subsidieaanvraag indienen. Dankzij het eenvoudige aanvraagproces is hier weer veel gebruik van gemaakt.

Inwonersinitiatieven
De beoordelingscommissie ‘Kernenbudget’ heeft op 30 juni subsidie beschikbaar gesteld voor het project ‘Stinzenbollen’ in de dorpen Echtenerbrug, Echten en Delfstrahuizen. Dit mooie initiatief zorgt voor meer kleur, biodiversiteit en mienskipssin in De Trije Doarpen.

Brûsplak
In de planvorming worden naast de uitgangspunten voor het Brûsplak ook de wensen en behoeften van de huidige gebruikers van de Brede School betrokken. Architect JOUS werkt momenteel aan de verwerking van de opgehaalde input en de uitwerking van een integraal schetsontwerp. Naar verwachting wordt in het vierde kwartaal van 2026 een voorlopig ontwerp opgeleverd.

SV Donia
De gemeenteraad heeft in juli 2025 ingestemd met het voorlopige ontwerp voor sportcomplex SV Donia. De aangevraagde subsidies zijn toegekend, met uitzondering van de BOSA-subsidie. Het uitblijven van deze subsidie leidt momenteel tot een tekort in de financiering van het project. SV Donia onderzoekt daarom actief alternatieve financieringsmogelijkheden om tot een sluitende financiële dekking te komen. Ter voorbereiding op de benodigde BOPA-procedure zijn de vereiste onderzoeken afgerond en positief beoordeeld.

Evaluatie gemeentelijk maatschappelijk accommodatiebeleid
Op 24 januari 2024 heeft de gemeenteraad de beleidsnota ‘Maatschappelijk accommodatiebeleid, kaders en uitgangspunten’, vastgesteld. Daarbij heeft het college toegezegd dat dit beleid wordt geëvalueerd. Een externe deskundige heeft deze evaluatie de afgelopen maanden uitgevoerd en vervolgens een nota van bevindingen en een nota van aanbevelingen aan ons beschikbaar gesteld. Deze uitkomsten staan voor besluitvorming gepland in Q4 van 2026.

AED-subsidie
Met de subsidieregeling AED ondersteunen we de beschikbaarheid en instandhouding van AED's in de gemeente. In 2026 is tot nu toe twee nieuwe AED's geplaatst en zijn vijf onderhoudssubsidies toegekend. Hiermee dragen we samen met inwoners en organisaties bij aan een goede spreiding, betrouwbaarheid en beschikbaarheid van het AED-netwerk.

Doelstelling:

Het herstellen en versterken van het brede culturele veld in De Fryske Marren, om zo de sector te laten floreren.

Kunst en musea
Samen met Museum Sloten en Museum Joure werken we aan de ontzameling van de gemeentelijke en museale collecties. Voor de gemeentelijke collectie schilderijen hebben college en raad de besluitvorming afgerond. Een deel van de werken blijft in gemeentelijk bezit voor de aankleding van het gemeentehuis. De overige werken worden waar mogelijk teruggegeven aan kunstenaars of erfgenamen, aangeboden aan musea of verkocht tijdens de verkooptentoonstelling van Museum Joure in het voorjaar van 2027.

Museum Lemmer
VVV Waterland van Friesland is gestart met het opstellen van het projectplan voor het bezoekerscentrum. De rol van Museum Lemmer wordt hierin verder uitgewerkt.

Doelstelling:

Iedere inwoner van De Fryske Marren heeft toegang tot de bibliotheek, zodat inwoners kunnen participeren en zich kunnen ontwikkelen.

Bibliotheek
Bibliotheken Mar en Fean geeft uitvoering aan het beleidsplan Bibliotheken. Naar aanleiding van de op 18 februari 2026 aangenomen motie ‘Frjemd oan ‘e oarder fan de dei: bibliotheek’ is in overleg met de bibliotheek Mar en Fean bekeken welke tijdelijke maatregelen nodig zijn om de bibliotheekvoorziening in 2026 op het niveau van 2025 te houden. De tijdelijke maatregelen betreffen het opnieuw verruimen van de openingstijden van de bibliotheek in Lemmer en Joure en het opvangen van eerder voorziene tekorten.  Dit gaat uitsluitend over 2026. Over de verdere uitwerking van de motie vinden nog gesprekken plaats met de bibliotheek. Hier zijn nog geen inhoudelijke voorstellen voor.

Laaggeletterdheid en volwassenenonderwijs
We geven uitvoering aan de aanpak van laaggeletterdheid door onder andere de ondersteuning in de (digi)taalhuizen in de bibliotheken. Sinds deze zomer heeft de bibliotheek een meer prominente rol gekregen in de ondersteuning en begeleiding van inwoners naar de juiste lesprogramma's en activiteiten. Er vond een overdracht van deelnemers en begeleiding plaats tussen Firda en de bibliotheek. Door de goede samenwerking verliep deze overgang soepel.

Doelstelling:

Sporten en bewegen maken we zo leuk en toegankelijk mogelijk. Daarnaast versterken we de sport- en beweegsector.

FC Lemmer
Op 20 maart 2026 hebben de ALV’s van CVVO en VV Lemmer ingestemd met een fusie tot een nieuwe, krachtige fusieclub: FC Lemmer is daarmee een feit. Onderdeel van deze fusie is de ontwikkeling van een toekomstbestendig, multifunctioneel sportpark op sportpark De Rien.

Als het gaat om de aanpassing van de sportvelden is de gemeente als eigenaar en verhuurder verantwoordelijk. Daarbij is de insteek van de gemeente om FC Lemmer met ingang van het seizoen 2026/2027 gebruik te laten maken van het aangepaste sportpark De Rien.

Voor wat betreft de nieuwbouw van een kleedkamergebouw en verduurzaming van het clubgebouw is FC Lemmer als eigenaar verantwoordelijk. Daarbij is de insteek van FC Lemmer om in het najaar van 2026 te starten met de werkzaamheden en deze medio 2028 af te ronden.
Voor de dekking van de investeringslasten wil FC Lemmer eigen middelen inzetten, zelfwerkzaamheid uitvoeren, inmiddels verworven subsidies inzetten en als slotfinanciering een lening aangaan. Op 17 augustus 2026 heeft de ALV hiermee ingestemd.

Sportbedrijf De Fryske Marren
In het raadsmemo van 8 september 2026 (Z.915040) is de raad geïnformeerd over het onderscheid tussen het voorstel om Sportbedrijf De Fryske Marren structureel een hogere exploitatiebijdrage toe te kennen en de nog door de raad te maken keuze voor een toekomstscenario voor het sportbedrijf. In het memo is toegelicht dat de voorgestelde verhoging van de jaarlijkse exploitatiebijdrage noodzakelijk is, ongeacht welk toekomstscenario uiteindelijk wordt gekozen. De inhoudelijke afweging en besluitvorming over het toekomstscenario vinden op een later moment plaats, na de behandeling van de begroting 2027 door de raad.

Doelstelling:

Meedoen aan de samenleving, ongeacht wie iemand is, met welke achtergrond en vanuit elke leef- en woonsituatie.

De Lokale Inclusie Agenda: iedereen doet mee
De Fryske Marren wil een inclusieve gemeente zijn waarin iedereen naar eigen vermogen kan meedoen. Sinds 2025 werken we daarom met een Lokale Inclusie Agenda (LIA). Met deze agenda werken we aan een gemeente waarin iedereen zich welkom en gehoord voelt, ongeacht achtergrond, beperking, leeftijd of sociale situatie.

In de tweede helft van 2026 zijn verschillende acties vanuit de LIA uitgevoerd. Daarbij lag de focus onder andere op (fysieke) toegankelijkheid, begrijpelijke dienstverlening en antidiscriminatie. Zo is de werkgroep Begrijpelijke Dienstverlening opgericht om de informatievoorziening vanuit de gemeente te verbeteren. Zo worden brieven worden herschreven naar B1-niveau en waar mogelijk omgezet naar beeldbrieven en wordt gewerkt aan het herschrijven van de gemeentelijke website in begrijpelijke taal.  In het kader van antidiscriminatie is in oktober een artikel gepubliceerd in Tusken de Marren. Ook heeft de gemeente samen met inwoners met een beperking meegewerkt aan de organisatie van een Friese regionale bijeenkomst in november over toegankelijkheid en de uitvoer van het VN Verdrag Handicap.

De Fryske Marren Inclusief Toegankelijk (FIT)
De werkgroep De Fryske Marren Inclusief Toegankelijk (FIT) organiseert bijeenkomsten om de toegankelijkheid van de openbare ruimte voor mensen met een beperking te verbeteren. FIT bestaat uit ervaringsdeskundige inwoners die samen met de gemeente meedenken én meewerken aan concrete oplossingen. In de tweede helft van 2026 is in Lemmer gestart met een FIT-werkgroep. Daarnaast is ingezet op de oprichting van een FIT-werkgroep in Oudemirdum. In Joure en Balk zijn al actieve FIT-werkgroepen. Sociaal Werk De Kear begeleidt de bijeenkomsten. De stuurgroep Inclusie, bestaande uit ervaringsdeskundige inwoners, organiseerde samen met de gemeente en Sociaal Werk De Kear activiteiten tijdens de Week van de Toegankelijkheid in oktober. Dit jaar stond het thema toegankelijkheid in de zorg centraal.

Huisvesting statushouders
Eerste half jaar
We zijn 2026 gestart met een achterstand van 35 personen in de huisvesting van statushouders (correctie ten opzichte van voorjaarsrapportage waar 28 is genoemd). Inclusief de taakstelling (43) voor de eerste helft van het jaar moesten in totaal 78 personen worden gehuisvest. Hiervan zijn in de eerste helft van 2026 51 personen gehuisvest, Hiervan zijn in de eerste helft van 2026 51 personen gehuisvest. Daarmee bedroeg de resterende opgave per 1 juli 2026 nog 27 personen.

Tweede helft en stand van zaken peildatum 1 september
Voor de tweede helft van 2026 is een nieuwe taakstelling (47) vastgesteld. Deze komt bovenop de opgave van 27 personen uit het eerste half jaar. Een aantal daarvan is inmiddels gehuisvest en dat betekent dat op peildatum 1 september 2026 nog 67 personen moeten worden gehuisvest om aan de taakstelling te voldoen. Het streven is om de achterstand voor het einde van het jaar volledig weg te werken.

Wijze van huisvesten
De reguliere wijze van huisvesten is door middel van sociale huurwoningen. Alternatieve mogelijkheden om de huisvesting te versnellen worden onderzocht en waar mogelijk ingezet. Zo is er eerder al een kleinschalige doorstroomlocatie gerealiseerd en hebben we gebruik gemaakt van de Hotel Accommodatie regeling (HAR+) door 2x een groot gezin te huisvesten in een pand dat door herstructurering te zijner tijd wordt gesloopt. Dit zijn beide tijdelijke kleinschalige vormen van huisvesten. De ervaring van deze alternatieve vormen van huisvesten zijn positief.

Inburgering
Onderwijsroute
De voorbereidingen voor de aanbesteding voor de Onderwijsroute zijn gestart. Dit is een voltijdse opleiding speciaal voor (vaak jonge) statushouders (18-28 jaar) die na hun inburgering kunnen en willen doorstromen naar een mbo opleiding. Het contract is met een jaar verlengd en loopt tot 31 augustus 2027. Centrumgemeente Leeuwarden is weer penvoerder bij deze aanbesteding, de voorbereiding en inhoud vindt in overleg plaats met alle Friese gemeenten. Firda is de huidige aanbieder van dit leertraject en de verwachting is dat Firda ook na 31 augustus 2027 de aanbieder zal zijn van deze leerroute.

B1- en Z-route
In Q4 van dit jaar wordt ook gestart met de aanbesteding voor de B1-route en de Zelfredzaamheidroute, dit contract loopt 31 maart 2028 af. Ook deze aanbesteding wordt hoogstwaarschijnlijk weer gezamenlijk opgepakt door alle Friese gemeenten. Stavoor is de huidige aanbieder van beide leertrajecten.
De Fryske Marren heeft geen eigen leslocatie in de gemeente voor de leerroutes. Voor de B1- en Z-route moet men reizen naar Sneek of Heerenveen.

Overige trajecten
Naast de genoemde leerroutes volgen de inburgeraars nog het Participatieverklaringstraject, Vluchtelingenwerk Noord verzorgt deze workshops in Joure. Daarnaast volgen de B1- en Z-route kandidaten de Module Arbeid en Participatie bij Pastiel in Joure. Doel is deze inburgeraars voor te bereiden op, en te helpen met het verkrijgen van een betaalde baan.

Deze pagina is gebouwd op 11/16/2026 15:20:32 met de export van 11/16/2026 15:17:15