Programma's

Programma 5. Sociaal domein

5.5 Gezondheidszorg

Doelstelling:

Inwoners doen mee in de maatschappij en voelen zich goed in de omgeving waarin zij leven.

De Gezonde Wijkaanpak (GWA)
De Gezonde Wijkaanpak (GWA) richt zich op het versterken van de gezondheid, leefbaarheid en sociale basis in dorpen en wijken. Samen met inwoners en maatschappelijke partners werken we gebiedsgericht aan vraagstukken die spelen in de leefomgeving. Door vroegtijdig signalen op te pakken en gezamenlijk passende oplossingen te ontwikkelen, kunnen problemen vaker worden voorkomen en ondersteuning dichter bij inwoners worden georganiseerd. De GWA draagt daarnaast bij aan een integrale werkwijze, waarbij het sociale en fysieke domein gezamenlijk werken aan een vitale en gezonde leefomgeving. Door lokale kennis te combineren met beschikbare data ontstaat beter inzicht in wat nodig is om gezondheid, welzijn en preventie te versterken. Het PAO-onderzoek (Participatief Actieonderzoek), dat begin 2026 is gestart, brengt samen met inwoners, professionals en partners in beeld wat werkt binnen de Gezonde Wijkaanpak en waar verbetering mogelijk is. Door ervaringen uit de praktijk te combineren met onderzoek, levert het niet alleen inzichten op, maar draagt het ook direct bij aan de verdere ontwikkeling van de gebiedsgerichte werkwijze binnen De Fryske Marren.

Doorontwikkeling
Momenteel wordt de Gezonde Wijkaanpak toegepast in het Zuiderveld in Joure en in Sint Nicolaasga. Op deze locaties doen we ervaring op met een gebiedsgerichte aanpak, waarbij verschillende opgaven en voorzieningen in samenhang worden bekeken en aangepakt. De ambitie is om deze werkwijze de komende jaren verder door te ontwikkelen en de geleerde lessen breder toe te passen binnen de gemeente.

Cool DFM
Met Cool DFM werken we aan een gezonde leefomgeving voor jongeren en stimuleren we bewust omgaan met middelen. De aanpak richt zich op preventie en het versterken van de gezamenlijke verantwoordelijkheid van ouders, scholen, verenigingen, horeca en andere maatschappelijke partners.
In 2026 is Cool DFM ingezet in de regio Balk. Er zijn diverse activiteiten en bijeenkomsten georganiseerd gericht op kennis, bewustwording en een gezonde leefstijl voor jongeren. Daarnaast is de samenwerking verder uitgebreid, onder meer via ouderbijeenkomsten en initiatieven gericht op mentale gezondheid. In het laatste kwartaal van 2026 wordt de aanpak verder uitgerold naar Joure en Lemmer. Ook wordt samen met de scholen gekeken naar verdere doorontwikkeling van Cool DFM in het schooljaar 2026-2027. De aanpak maakt onderdeel uit van een bredere preventieve inzet voor jeugd, waarin wordt gewerkt aan een gezonde ontwikkeling van kinderen en jongeren en krijgt een plek in het beleidskader kansrijk opvoeden en opgroeien. Daarbij wordt verbinding gelegd met thema's als mentale gezondheid, middelenpreventie, opvoeding en vroegsignalering.

Kind naar Gezonder Gewicht
We geven uitvoering aan de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht. Deze integrale aanpak kijkt breder dan alleen gewicht en richt zich op de verschillende factoren die van invloed zijn op de gezondheid en ontwikkeling van kinderen. Hiermee dragen we bij aan de inzet op preventie en een kansrijke start voor jeugdigen. De ketenaanpak sluit aan bij de richting die wordt uitgewerkt in het beleidskader Kansrijk opvoeden en opgroeien dat eind dit jaar ter besluitvorming voorligt.

Wijkaanpak Stoppen met Roken
De Wijkaanpak Stoppen met Roken is in mei 2025 afgerond. De aanpak, die startte in Lemmer, is gedurende de projectperiode uitgebreid naar de gehele gemeente. In 2026 is ingezet op de borging van de aanpak In Gesprek Over Roken. Hierbij ligt de focus op het versterken van het gesprek over roken door professionals, de toeleiding naar lokale stoppen-met-rokenzorg, het bevorderen van rookvrije omgevingen en evenementen, deelname aan Stoptober en de uitvoering van de Vapefree-campagne binnen het voortgezet onderwijs.

Doelstelling:

Inspelen op de maatschappelijke uitdaging van een tekort aan zorg (toekomstbestendig zorglandschap) en de vraag van de ouder wordende mens.

Toekomstbestendig zorglandschap
We werken in Friesland samen aan een toekomstbestendig zorglandschap in het Friese integraal zorgakkoord (FrIZA). In 2025 is landelijk  het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) gesloten. Hierin krijgen we als gemeenten de opdracht om toe te werken naar een dekkend netwerk van interventies en ketenaanpakken zoals bijvoorbeeld Welzijn op recept en Kansrijke start. Op dit moment werkt het FrIZA aan een Fries werkkompas. Hierin geven wij aan in welke stappen wij deze bekende en een aantal nieuwe interventies gaan uitbreiden en/of opstarten.
Het transformatieplan Mentale gezondheid & Veerkracht stelde projectleiders aan om de interventies uit de goedgekeurde projectplannen verder te brengen. De eerste gesprekken over hoe de implementaties kunnen starten zijn geweest. Daarnaast stelde de Stichting De Friesland budget beschikbaar voor het versterken van de sociale basis. Via de Friese Preventieaanpak dienden wij een aanvraag in om ook in onze gemeente hier gebruik van te maken.

Welzijn op recept
Het bespreken van positieve gezondheid met inwoners via Welzijn op recept laat ook in het tweede kwartaal weer goede resultaten zien. In het eerste halfjaar van 2026 hebben huisartsen meer dan 100 inwoners doorverwezen naar een welzijnscoach. De hulpvragen van inwoners hebben met name betrekking op het versterken van sociale contacten, zingeving en een passende daginvulling.
Door tijdig in gesprek te gaan over deze vragen worden problemen eerder gesignaleerd en kunnen inwoners sneller worden ondersteund met passende activiteiten. Daarmee draagt Welzijn op recept bij aan het voorkomen van eenzaamheid, het versterken van zelfredzaamheid en het beperken van zwaardere zorgvragen.

Ketenaanpak valpreventie
Sinds 2024 voeren we de ketenaanpak valpreventie uit. We zetten in op het vinden van de kwetsbare inwoners, het volgen van een cursus in het geval van valrisico en blijven bewegen. Verschillende fysiotherapiepraktijken verspreid over onze gemeente bieden de valpreventiecursussen aan. Sociaal Werk De Kear sluit periodiek aan bij de cursus. Zij vragen inwoners naar hun behoeften op gebied van welzijn en bewegen, en kijken samen naar een passend vervolg na afronding van de valpreventiecursus. Zo zorgen we ervoor dat inwoners langer veilig en met plezier thuis kunnen blijven wonen. In het eerste half jaar zijn er 10 valpreventiecursussen gegeven, waaraan 120 senioren hebben deelgenomen.

Met de ketenaanpak valpreventie spelen we in op uitdagingen met betrekking tot vitaal ouder worden. Daarnaast is er een aanjager seniorensport in dienst bij Sportbedrijf De Fryske Marren die meedenkt en initiatief neemt in het verbinden van sport en ouderen.

Doelstelling:

Als onderdeel van de Woonvisie kijken naar hoe om te gaan met wonen, zorg en welzijn voor ouderen en andere kwetsbare doelgroepen.

Wonen-Welzijn-Zorg
We werken aan de uitvoering van het Actieplan Wonen-Welzijn-Zorg 2026. Dit actieplan bevat 15 concrete acties die bijdragen aan de ambities op het gebied van wonen, welzijn en zorg.
Een van de speerpunten is het realiseren van een dementievriendelijke gemeente. Samen met Alzheimer Nederland en regionale zorgorganisaties organiseren we daarom in oktober 2026 trainingen voor inwoners. Hiermee vergroten we de kennis over dementie en versterken we de bewustwording binnen de gemeenschap.

Laagdrempelige steunpunten
Een bereikbare reguliere GGZ is een noodzakelijke voorwaarde om onze Wmo-taken goed te kunnen blijven uitvoeren. Door lange wachtlijsten in de GGZ doen steeds meer inwoners een beroep op Wmo-maatwerkvoorzieningen, wat de (financiële) houdbaarheid onder druk zet. Daarom is een herstelbeweging ingezet. Deze herstelbeweging richt zich op de inzet van ervaringsdeskundigen binnen bestaande GGZ-voorzieningen en op het realiseren van laagdrempelige steunpunten waar inwoners terechtkunnen voor herstel, ontmoeting en ondersteuning. Deze plekken bieden inwoners ruimte om laagdrempelig aan hun herstel te werken, versterken mentaal welzijn en dragen bij aan het verminderen van stigma. We zijn een project gestart met steun vanuit de Regio Deal en het FrIZA (Transformatieplan mentale gezondheid en veerkracht) met als doel om medio 2027 twee steunpunten in onze gemeente te realiseren.

Doelstelling:

Integraal Veiligheids- en zorgplan 2024-2027 (IVZP).

Zie hiervoor programma 1

Deze pagina is gebouwd op 11/16/2026 15:20:32 met de export van 11/16/2026 15:17:15